درمان زخم پای دیابتی

درمان زخم پای دیابتی

افراد دیابتی باید هر گونه زخم هر چند سطحی و کوچک را جدی بگیرند، و نسبت به درمان زخم پای دیابتی اقدام کنند.

دیابت بیماری مزمنی است که در آن بدن قادر به استفاده از قندی که به طور طبیعی در بدن تولید می شود، نیست. در این افراد روند بهبودی زخم به کندی انجام می شود. افراد مبتلا به دیابت، اغلب با تخریب بافت های عصبی رو به رو می شوند. این بدین معناست که، اعصابی که حس درد را از مغز به پاها منتقل می کنند، به خوبی کار نمی کنند و در نتیجه، احتمال آسیب پاها در افراد دیابتی بیشتر می باشد، حتی خود فرد نیز متوجه ایجاد زخم و یا تاول نخواهد شد.

درمان زخم دیابتی

این افراد اغلب ضعف سیستم ایمنی دارند، ایجاد کوچک ترین زخم و تاول بر  روی پوست، می تواند باعث بروز عفونت و مشکلات بعدی شود.

در افراد دیابتی، احتمال باریک شدن سرخرگ ها، به خصوص سرخرگ های پا، بیشتر است. اگر زخمی در بدن و پاها ایجاد شود، مدت زمان بیشتری طول می کشد تا بهبود یابد، حتی گاهی می تواند باعث بروز عفونت های شدید نیز شود. با باریک شدن سرخرگ ها، جریان خون و خون رسانی کم می شود.

افراد مبتلا به دیابت، با رعایت یک سری نکات بهداشتی می توانند از بروز زخم های دیابتی پیشگیری کنند.

افراد دیابتی باید همواره بدن و به خصوص پاهای خود را بررسی کنند. وجود هر گونه قرمزی، تاول و یا کنده شدن پوست، می تواند نشانه ای از عفونت باشد. این کار، یکی از مهم ترین اقداماتی است که یک فرد دیابتی باید روزانه انجام دهد.

استفاده از کفش های مناسب، در پیشگیری از زخم پای دیابتی بسیار موثر است. شست و شو با سرم نرمال سالین و یا استفاده از پانسمان های مخصوص، محیط مرطوبی را برای زخم ایجاد می کند و باعث حذف مواد زائد و میکروبی از محیط زخم می شود. در صورت وجود استئومیلیت و یا سلولیت، درمان های دارویی و مصرف آنتی بیوتیک تجویز می شود.

این افراد باید پاهای خود را مرطوب نگه دارند و از کرم ها و لوسیون های مرطوب کننده استفاده کنند. البته این نکته را فراموش نکنید که مرطوب کردن بین انگشتان می تواند خود یکی از دلایل بروز عفونت های قارچی باشد. می توان از ژل های ضد قارچ استفاده کرد، زیرا ژل مانع از مرطوب شدن فاصله میان انگشت ها می شود.

در افراد دیابتی، میزان قند و گلوکز خون همواره باید بررسی شود و در سطح نرمالی باشد. با کنترل قند خون، از ایجاد زخم و یا مشکلات بعدی از جمله عفونت، جلوگیری می شود. افراد دیابتی باید مراقب رژیم غذایی و میزان مصرف مواد قندی خود باشند.

از آن جایی که اعصاب حسی در افراد دیابتی از بین می رود، اگر در کفش این افراد سنگ یا هر ماده خارجی وجود داشته باشد، هرگز متوجه نخواهند شد و به راه رفتن خود ادامه می دهند. در چنین وضعیتی، احتمال آسیب و زخم چند برابر می شود.

در درمان زخم پای دیابتی، پزشک تصمیم می گیرد که از روش های تهاجمی مانند آنژیوگرافی استفاده کند و یا روش هایی را به کار بگیرد که هیچ گونه خطر و عارضه ای را به همراه ندارند.

درمان زخم دیابتی

درمان زخم های دیابتی

همان طور که گفته شد، کوچک ترین زخمی در افراد دیابتی باید بررسی و درمان شود. در صورت بروز هر گونه زخمی در بدن، اقدامات زیر را دنبال کنید تا از بروز عفونت و یا مشکلات بعدی پیشگیری شود.

مهم ترین نکته، این است که فرد باید از زخم خود مراقبت کند. در صورت عدم مراقبت از زخم، زمینه برای رشد میکروب، باکتری و ویروس، و در نهایت بروز عفونت مهیا می شود. بدین منظور، ابتدا زخم را کاملا تمیز کنید. می توانید از محلول های سرم سالین استریل نیز استفاده کنید. با این کار، هر گونه عفونت و آلودگی احتمالی از زخم برداشته می شود.

به خاطر داشته باشید، هرگز از صابون و یا محلول های قلیایی استفاده نکنید، این قبیل مواد بیشتر زخم را تحریک می کنند. گاهی می توان برای جلوگیری از بروز عفونت، از کرم های آنتی بیوتیک استفاده کرد. بعد از شست و شو، زخم را با پانسمان استریل ببندید. پانسمان بایستی روزانه تعویض شود. زخم مجدد شسته شود و پانسمان جدیدی بر روی زخم قرار داده شود.

هنگام تعویض پانسمان، زخم را از نظر میزان ترشح، التهاب، قرمزی و یا چرک بررسی کنید.

بهتر است قبل از هر گونه درمان خود سرانه به پزشک مراجعه کنید و مراحل درمانی را تحت نظر متخصص بالینی انجام دهید.

زخم پا، یکی از مهم ترین زخم ها در افراد دیابتی است. پا و قوزک پا، نواحی هستند که بیشتر در معرض زخم های دیابتی هستند، زیرا ترمیم این قسمت ها، نسبت به سایر قسمت های بدن پروسه پیچیده تری دارد. افراد دیابتی بیشتر از افراد معمولی، دچار خشکی پوست و یا تخریب اعصاب، به خصوص در ناحیه پا می شوند.

در بررسی زخم های دیابتی، پزشک به بررسی فیزیکی و شدت زخم می پردازد، و هم شرایط کلی مانند تخریب بافت عصبی را مورد بررسی قرار می دهد. میزان شدت زخم، به عمق بافت نرم و درگیری استخوان بستگی دارد. آزمایش خون، شمارش سلول های خونی، بررسی میزان قند خون، هموگلوبین و کراتینن نیز بایستی انجام شود.

پوشش دهی زخم

بعد از حذف مواد زائد از زخم، پانسمان و یا ژل سدیم کلراید بر روی زخم قرار می گیرد. پانسمانی مناسب است که ترشخ زخم را به خود جذب کند، و از پوست سالم اطراف زخم محافظت کند. در زیر به بررسی انواع زخم ها می پردازیم:

  • زخم های خشک

در زخم های خشک، استفاده از پانسمان های هیدروکلوئیدی توصیه می شود. این پانسمان، نسبت به اکسیژن، رطوبت و باکتری نفود ناپذیر هستند و محیط مرطوبی را برای زخم ایجاد می کنند.

  • زخم های ترشحی

پانسمان های جذبی مانند آلژینات کلسیم، به دلیل خاصیت جذب بالا، بهترین نوع پانسمان برای زخم هایی هستند که با ترشح همراه هستند.

  • زخم هایی با میزان ترشح بالا

پانسمان های هیدروفیبری ویا پانسمان های گاز، بهترین نوع پانسمان هستند. در این قبیل زخم ها، پانسمان باید روزی دو بار تعویض شود.

  • زخم های عفونی

در زخم های سطحی و عفونی معمولا از سولفادیازین نقره استفاده می شود، در صورتی که فرد حساسیتی به داروهای سولفا نداشته باشد.

درمان زخم دیابتی

درمان زخم دیابتی

اگر پای بیمار دچار زخم شود، چه باید کرد؟

درمان زخم دیابتی کار آسانی نیست. برای داشتن درمانی موفق و با دوام، در نظر گرفتن موارد زیر ضروری است:

  • برداشتن بافت نکروز و مرده. بافت مرده و نکروز، توسط تیغ جراحی برداشته می شود، و به یک محیط گرم و مرطوب جهت بهبودی نیاز دارد. گاز آغشته به سرم نرمال سالین این کار را به خوبی انجام می دهد.
  • کاهش عوامل تشدید کننده. استراحت، پوشیدن جوراب، تعویض کفش های کهنه و تنگ از جمله مواردی هستند که باعث کاهش احتمال بروز زخم و عفونت می شوند.
  • کنترل قند خون. با انجام مرتب آزمایش خون، داشتن رژیم غذایی مناسب. این کار می تواند از عوارض بعدی که دیابت بر روی چشم، کلیه و یا حس پا می گذارد، پیشگیری کند.
  • کنترل عفونت. با مصرف آنتی بیوتیک، خارج کردن چرک از زخم و یا برداشتن بافت نکروزه و مرده
  • آموزش بیمار.

هدف از درمان زخم، بسته شدن زخم می باشد. که بستگی به عمق زخم، عفونت و کاهش خون رسانی دارد.

در صورت مشاهده زخم بر روی پوست و یا قسمت های استخوانی پا، به پزشک مراجعه کنید و از درمان های خودسرانه دوری کنید.

با توجه به از بین رفتن اعصاب حسی پا، درجه آب را تنظیم کنید، یا از آرنج خود کمک بگیرید و یا از فرد دیگری بخواهید این کار را برای شما انجام دهد.

ناخن های پا باید مرتب کوتاه شوند، برش ها باید صاف باشند و از گرفتن گوشه های ناخن خودداری کنید.
در منزل، پا برهنه راه نروید و حتما دمپایی، پا کنید.

کفش هایی را انتخاب کنید که مناسب سایز پای شما باشند. کفش های تنگ باعث می شوند فشار بیشتری به پا وارد شود و در نهایت میزان آسیب بیشتر می شود. تا می توانید از کفش های پلاستیکی استفاده نکنید.

کفش نویی را که می خرید، ابتدا برای بازه زمانی کوتاهی به پا کنید تا کاملا نرم شود. بعد از درآوردن کفش، پا نباید قرمز و ملتهب باشد.

کفش خود را از نظر وجود سنگ و یا هرگونه جسم خارجی بررسی کنید.
گاهی در صورت نیاز، ترمیم رگ نیز انجام می شود
گاهی لازم است كاهش خون رسانی برای بهبودی زخم صورت بگیرد:

 بیمارانی كه علائم انسداد عروقی دارند

آنهایی كه درد دائمی دارند
بیمارانی كه زخم آنها به درمان جواب نمی دهد و یا بیمارانی كه دچار قانقاریا شده اند
در این بیماران موثر ترین راه برای نجات پا انجام پیوند رگ به قسمت انتهای آن و برقراری نبض است. در صورت باز بودن شریان رانی و وجود نبض در شریان پوپلیتیال توصیه می شود كه پیوند رگ بین شریان پوپلیتیال و شریان های دور مچ پا انجام شود.

استفاده از داروهای رگ گشاد كننده موثر نیست. استفاده از داروهای ضدانعقادی و پلاكتی در تمام بیمارانی كه نارسایی خون رسانی دارند، توصیه می شود.كنترل چربی خون، فشار خون و قند و سیگار نکشیدن، جزء اقدامات ضروری می باشد.

درمان زخم دیابتی

درمان زخم دیابتی

نتیجه گیری پایانی

زخم پا در بیماران دیابتی قابل پیش بینی و پیشگیری است. احتمال قطع پا در این بیماران زیاد است. با آگاهی بیشتر بیماران و پزشكان، امكان پیشگیری از زخم و قطع پا وجود دارد.
اقدامات موثر در پیشگیری عبارتند از:

  • كنترل شدید قند خون
  • معاینه روزانه پا توسط بیمار
  • مراجعه سریع در صورت مشاهده علائم
  • آموزش بیمار در مورد احتمال صدمه به پا توسط كفش تنگ
  • حمام آب داغ
  • پرهیز از درمان های خانگی
  • معاینه بیماران توسط پزشك متخصص دیابت از نظر حسی و خون رسانی و تغییر فرم پا در هر مراجعه

آن دسته از بیمارانی كه كاهش حس اعصاب و یا نارسایی عروقی دارند، توجه بیشتری لازم دارند، چون در این گروه احتمال زخم پا بیشتر است. این بیماران باید آموزش بیشتری دریافت كنند.

در صورت نیاز به انجام آزمایش های تكمیلی، به متخصص ارجاع داده می شوید. روش صحیح درمان می تواند در بهبودی زخم موثر باشد. یکی از روش هایی که به درمان کمک می کند، تعیین نوع زخم از نظر میزان ترشح و یا سایر پارامترها می باشد. آنتی بیوتیك برای پیشگیری از عفونی شدن زخم توصیه نمی شود. تشخیص عفونت براساس مشاهده علائم بالینی صورت می گیرد. بعد از کشت زخم، میزان تاثیر پذیری مصرف آنتی بیوتیک مشخص خواهد شد..

در بیماران مبتلا به قانقاریای انگشت، استفاده از هپارین سبك زیر جلدی توصیه می شود. در صورت عفونت شدید، بهتر است كه زخم باز گذاشته شود. گرچه دوره درمان طولانی تر می شود و نیاز به استفاده طولانی تری از پانسمان نیاز می شود.

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم

با تشکر ، گروه مدیریت سایت مرکز درمان زخم مانیکان

پاسخ